شبکه بازرسی و نظارت مردمی ( شبنم )
شبکه بازرسی و نظارت مردمی (شبنم)
ر همه جای دنیا کالای قاچاق و جعلی را به عنوان یک کالای غیر قابل اطمینان و نامطمئن میشناسند؛ چرا که مشخص نبودن کانال توزیع و واسطهها و نیز تولید کننده واقعی، مشتری را نگران میکند که آیا این کالا از اصالت لازم برخوردار بوده و به تبع آن کیفیت مورد نظر را ارائه خواهد کرد یا خیر؟ علاوه بر آن کالای قاچاق با گسترش اقتصاد زیر زمینی( به دلیل سودآوری بیش از حد قاچاق )،فشار مالیاتی را بر بخش رسمی وارد نموده و در نتیجه با کاهش فروش، درآمد ایشان را کاهش داده و تولید داخلی را تهدید میکند. افزایش ثروت نامشروع و رانت خواری نیز از دیگر آثار زیانبار کالای قاچاق و جعلی است.
از اینرو وزارت بازرگانی به عنوان متولی اصلی بخش تجارت و شبکه توزیع کالا، برای مبارزه توزیع کالای قاچاق و جعلی، اقدام به ایجاد سامانه شبکه نظارت مردمی نموده است.
طرح شبکه بازرسی نظارت مردمی در حقیقت ایجاد سامانهای را دنبال میکند که در آن همه مردم میتوانند، تنها با داشتن یک گوشی تلفن همراه دارای دوربین، و با استفاده از نرمافزاری که در اختیار ایشان قرار گرفته است، علاوه بر اطمینان از اصالت کالای خریداری شده و یاری دولت در شناسایی عوامل توزیع کالای قاچاق و جعلی، از مشوقهای اعتباری نیز برخوردار گردد. در واقع این طرح ضریب نفوذ بازرسی و کنترل کالاهای قاچاق و غیر مجاز را گسترش میدهد.
- تقویت امکان سیاستگذاری و کنترل دولت در بخش کالا و خدمات
- تسهیل در اجرایی شدن سیاستهای ویژه دولت در کنترل بازار
- اطمینان مردم از نقش موثرتر دولت در حوزه کالاها و خدمات
- افزایش امنیت و جلوگیری از توزیع کالای قاچاق
- جلوگیری از تولید و توزیع کالای جعلی
همانگونه که اشاره شد، یکی از اساسیترین اهداف مورد نظر این طرح افزایش تعداد بازرسین است. به عبارت دیگر در حال حاضر تعداد زیادی بازرس رسمی و افتخاری با سرزدن و بررسی کالاهای غیرمجاز و قاچاق تخلفات را ثبت نموده و در اختیار مراجع نظارتی و قضایی قرار میدهند.مشخص است که تعداد این بازرسان هرچه قدر هم که افزایش یابد (با توجه به بودجه در دسترس) از یک حد معینی فراتر نمیرود این در حالی است که شبکه توزیع کالا بسیار گسترده و زیاد است و بین این دو تناسب مطلوبی وجود ندارد. بنابراین در این طرح این امکان برای تکتک مردم فراهم شده است که بتوانند به عنوان بازرس عمل نمایند و در نتیجه گستره شبکه بازرسین از شبکه توزیع فراتر خواهد بود.
مردم میتوانند برای اطمینان خاطر خودشان هر کالای داری بارکدی را استعلام نموده و از اصیل بودن آن مطمئن شوند. علاوه بر آن میتوانند تخلفات مربوط به کالاهایی که بارکد آن مخدوش است یا بارکد ندارد را گزارش نمایند.
در صورتیکه تعداد معینی از تخلفات توسط یک فرد گزارش شود و این گزارشها با بررسی بازرسان نهادهای نظارتی تایید شود مورد تشویق قرار خواهد گرفت.
